Karotis Stentleme
İçindekiler
Karotis (Şah damarı) darlığı nedir?
Şah damarları, boynun her iki yanında yer alan beyne kan götüren en büyük damarlardır. Yaşın ilerlemesiyle birlikte şah damarlarında yağlanma ve kireçlenme olabilir. Buradaki yağlanma ve kireçlenmenin miktarı çok arttığında damarda daralma ve tıkanma oluşur. Bu duruma karotis arter darlığı denmektedir. Kontrol altında olmayan şeker hastalığı, hipertansiyon, kolesterol yüksekliği ve ayrıca sigara içiciliği bu riski arttırır.
Şah damarı darlığı neden önemlidir?
Şah damarında daralma ciddi seviyelerde olması, geçici ya da kalıcı felce (inme) neden olabilir. Daralmış şah damarının üzerindeki plak yapısı herhangi bir nedenle yırtıldığında bu plağı üzeri pıhtı ile dolmaya başlar. Oluşan bu pıhtı kan akımını etkisi ile beyne doğru gider ve gittiği yerdeki beyin bölgesinin beslenmesini bozarak beynin o bölgesini işlevini yapamaz hale getirir. Bu durum acil bir durumdur ve çok hızlı bir şekilde müdahale edilerek kan akımının tekrar sağlanması gerekir.
Şah damarı darlığının belirtileri nelerdir?
Şah damarındaki daralmalar genellikle hiçbir belirti vermez. Daralmış damar bölgesinde bir pıhtı oluşunca geçici ya da kalıcı felçlik (inme) ile başvuru hastaların ilk şikayeti olabilir. Aniden gelişen bu durumdaki belirtiler kolda veya bacaklarda uyuşma-güç kaybı, ani görme kaybı, yüzde kayma, konuşmada bozulma-konuşamama, denge kaybı ve bilinç kaybı şeklindedir.
Şah damarı darlığına nasıl tanı konur?
Tanı görüntüleme yöntemleri ile konur. Özellikle risk faktörleri olan hastalara tarama amacıyla yapılan karotis dopler ultrason ile damardaki daralma kolaylıkla saptanabilir. Dopler ultrasonda daralma saptandıktan sonra darlığın derecesinin netleştirme ve stentleme gerekliliğini ortaya koymak için ilaçlı boyun tomografisi veya ilaçlı manyetik rezonans anjiyografi (Emar) çekimi yapılır. Bu değerlendirmelerde de darlığın şiddeti kritik olarak değerlendirilir ise girişimsel tedavi ile damar stentlenerek olası bir inmenin önüne geçilmiş olur.
Şah damarı stentlemesi nasıl uygulanır?
Stentleme işlemi ile minimal invaziv bir prosedürdür. Ameliyatsız kapalı müdahale olarak adlandırılabilir. İşlem lokal anestezi ve sedasyon (sakinleştirici ilaçlar) ile yapılır. Kasık atar damarından veya el bileği atar damarından girilerek yapılır. Kateter dediğimiz içi boşluklu plastik bir tüp şah damarına yerleştirilir. İşlem sırasında darlık alanından yumuşak uçlu ince bir tel ile geçilir. Tel geçme işlemi ve sonrasında balon ve stentleme işlemi sırasında darlık alanına zarar verip pıhtıya sebep olunabileceği için hastalarda beyin kan akımını korumaya yönelik yöntemleri uygulamak gerekir. 2 farklı beyin kan akımını koruma yöntemi vardır. Hangi beyin kan akımını koruma yönteminin tercih edileceği hastaya özel olarak belirlenir. Koruma yöntemi altında şah damarı stentlendikten sonra beyin kan akımı angiografik olarak değerlendirilir. Kan akımında bir problem yoksa işlem sonlandırılır. İşlem yaklaşık 45 dakika sürer.
Şah damarı stentleme sonrası iyileşme ve hastanede kalış süreleri ne kadardır?
Şah damarı stentlemesi sonrası hastalar takip amaçlı bir serviste kalır sonraki gün nörolojik muayene sonrası taburcu edilir. Hastanı normal hayatına dönüşü çok hızlıdır. Taburculuk sonrası normal yaşantısına dönebilir.
Şah damarı darlığı tedavi edilmezse neler olur?
Şah damarı darlığı kritik seviyelerde değil ise sadece ilaç tedavisi yeterlidir. Fakat kritik seviyelere ulaşmış ise müdahale edilmesi gerekir. Müdahale edilmez ise inme yaşanma riski vardır. Geçici ya da kalıcı inme yaşamış bir hasta eğer tedavi edilmez ise 2 yıl içerisinde tekrar inme yaşama riski yaklaşık %20 civarındadır. İnme öyküsü olamayan, taramalarda şah damarında darlık saptanan hastalarda bu risk daha düşüktür. Darlık ciddiyetinin artması ile risk de orantılı olarak artar.
Şah damarı darlığına müdahale işlemi riskli bir işlemdir ve tecrübeli merkezlerde yapılması gerekir. İşlem iyi bir ekip ile güvenle yapılabilir. Özellikle kalp damar tıkanıklığı geçmişi olan hastalarda şah damarı taraması yapılması, yaşanması muhtemel bir inmenin önüne geçilmesi bakımından önemlidir.
Şah damarı stentleme ile ilgili olarak sormak istedikleriniz hakkında bizimle iletişime geçebilirsiniz. Sizin için en uygun tedavi planını oluşturabiliriz.